متراژ سقف شیبدار برابر با مساحت کف نیست. سطح مایل همیشه بزرگتر از تصویر افقیاش است و اگر این تفاوت را نادیده بگیرید، یا وسط کار ورق کم میآورید یا اضافه میخرید.
خبر خوب اینکه محاسبهاش ساده است و با یک ضریب انجام میشود. در ادامه فرمول، جدول ضریب شیب، یک مثال کامل و روش تبدیل متراژ به تعداد ورق را میآوریم.

گام اول: مساحت واقعی سطح شیبدار
سقف شیبدار از یک یا چند سطح مایل تشکیل شده است. برای هر سطح، طول واقعی شیب را لازم دارید، نه طول افقی آن.
اگر ارتفاع تاج را میدانید، از فیثاغورس استفاده کنید:
طول شیب = √ [ (نصف دهانه)² + (ارتفاع تاج)² ]
و بعد: مساحت هر سطح = طول شیب × طول سازه.
راه کوتاهتر این است که مساحت تصویر افقی سقف را در «ضریب شیب» ضرب کنید. این ضریب فقط به درصد شیب بستگی دارد:
| شیب سقف | ضریب شیب | افزایش مساحت نسبت به تصویر افقی |
|---|---|---|
| ۱۰ درصد | ۱٫۰۰۵ | حدود نیم درصد |
| ۱۵ درصد | ۱٫۰۱۱ | حدود ۱ درصد |
| ۲۰ درصد | ۱٫۰۲۰ | حدود ۲ درصد |
| ۳۰ درصد | ۱٫۰۴۴ | حدود ۴٫۵ درصد |
| ۵۰ درصد | ۱٫۱۱۸ | حدود ۱۲ درصد |
نکتهای که در بیشتر مقالات گم میشود: در شیبهای متعارف سوله (۱۰ تا ۲۰ درصد)، مساحت واقعی فقط ۰٫۵ تا ۲ درصد بیشتر از تصویر افقی است. یعنی خود شیب تقریباً هیچ اثری بر متراژ ندارد. آنچه واقعاً متراژ سفارش را بالا میبرد، اورلپ و پرت است — و دقیقاً همانجاست که برآوردها اشتباه میشود.
مثال عددی کامل
سولهای با دهانه ۱۰ متر و طول ۳۰ متر، سقف دو شیبه با شیب ۲۰ درصد.
- نصف دهانه = ۵ متر
- ارتفاع تاج = ۵ × ۰٫۲ = ۱ متر
- طول شیب = √(۲۵ + ۱) = ۵٫۱ متر
- مساحت یک سطح = ۵٫۱ × ۳۰ = ۱۵۳ متر مربع
- مساحت خالص سقف = ۲ × ۱۵۳ = ۳۰۶ متر مربع
برای مقایسه، تصویر افقی همین سقف ۳۰۰ متر مربع است. یعنی شیب فقط ۶ متر مربع اضافه کرده.
حالا این ۳۰۶ متر مربع را به سفارش تبدیل کنیم. اگر عرض مفید ورق ۱ متر و طول ورق برابر ۵٫۱ متر (طول سفارشی، بدون اورلپ طولی) باشد:
- تعداد ورق در هر سطح = ۳۰ ÷ ۱ = ۳۰ عدد
- کل ورق = ۶۰ عدد به طول ۵٫۱ متر
- با احتساب ۷ درصد پرت = حدود ۶۴ ورق
عرض مفید، نه عرض کلی
این رایجترین خطای برآورد است. ورقی که عرض کلیاش ۱٫۱۳ متر است، بعد از اورلپ جانبی با ورق بغلی، عرض مفیدی حدود ۱ متر دارد. اگر با عرض کلی حساب کنید، حدود ۱۱ درصد کمتر از نیاز واقعی سفارش میدهید.
همیشه عرض مفید را بپرسید
هنگام استعلام، صریحاً «عرض مفید» را بپرسید و در محاسبه از همان استفاده کنید. تفاوت عرض کلی و مفید در پروفیلهای مختلف یکسان نیست — در پروفیل موجدار معمولاً یک موج و در ذوزنقهای یک یا دو پروفیل کامل. برای دیدن پروفیلها و عرضهای موجود، راهنمای انواع ورق رنگی UPVC جزئیات هر گزینه را باز کرده است.
اورلپ طولی و طول سفارشی
اگر طول شیب از طول ورق موجود بیشتر باشد، مجبورید ورقها را در جهت شیب روی هم بیندازید. هر اورلپ طولی ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر از پوشش مفید کم میکند و یک نقطه اتصال اضافه میسازد.
راهحل، سفارش ورق در طول دقیق شیب است. در مثال بالا، ورق ۵٫۱ متری یعنی هیچ اورلپ طولی لازم نیست. این هم متراژ سفارش را کم میکند و هم نقاط بالقوه نشتی را.
یک ملاحظه: ورق بلندتر جابهجایی حرارتی بیشتری دارد و پیشسوراخکاری باید با دقت بیشتری انجام شود. جزئیاتش را در بخش بعد آوردهایم.

پرت مصالح
پرت شامل برشهای کناری، تطبیق با ابعاد نامنظم و خطاهای اجرایی است. برای سقف ساده مستطیلی، ۵ درصد کافی است. برای سقفی با نورگیر، دودکش، هواکش یا هندسه نامنظم، ۱۰ درصد در نظر بگیرید.
یک توصیه عملی: چند ورق اضافه بگیرید. ورق آسیبدیده در حمل یا نصب اتفاق رایجی است و سفارش مجدد برای دو ورق، هزینه حمل و تأخیر پروژه دارد.
شیب و فاصله پرلین
حداقل شیب توصیهشده برای ورق UPVC، ۱۰ تا ۱۵ درصد است. در طول شیب زیاد یا مناطق پربارش، بیشتر.
فاصله پرلین به ضخامت ورق، پروفیل و بار برف و باد منطقه بستگی دارد؛ در محدوده متعارف بین ۸۰ سانتیمتر تا ۱٫۵ متر. این عدد باید از محاسبه بار دربیاید، نه از جدول عمومی — بهویژه در مناطق برفگیر که بار طراحی چند برابر میشود.
برآورد ملزومات نصب
متراژ سقف تنها بخشی از سفارش است. این اقلام را هم باید حساب کنید:
- پیچ و واشر: به ازای هر پرلین، تقریباً هر ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر از عرض مفید یک پیچ. در مناطق بادخیز متراکمتر.
- تاج سقف: برابر طول خطالرأس، یعنی طول سازه.
- درپوش لبه: مجموع طول لبههای کناری سقف.
- ناودانی: برابر طول لبه پایینی هر شیب.
- نوار درزگیر: برای اورلپهای عرضی و محل اتصال تاج سقف.
در مثال سوله ۱۰ در ۳۰: تاج سقف ۳۰ متر، ناودانی ۶۰ متر (دو طرف)، درپوش لبه حدود ۲۰ متر.
نکته اجرایی: پیشسوراخکاری
قطر سوراخ باید ۲ تا ۳ میلیمتر بزرگتر از قطر پیچ باشد تا ورق فضای انبساط و انقباض حرارتی داشته باشد. پیچ را هم بیش از حد سفت نکنید؛ آببندی کار واشر EPDM است، نه فشار پیچ. در ورقهای بلند این نکته اهمیت بیشتری دارد، چون دامنه جابهجایی با طول ورق زیاد میشود.
آنچه پیش از سفارش باید بدانید
محاسبه متراژ یک عدد به شما میدهد، ولی انتخاب ضخامت و پروفیل به شرایط پروژه برمیگردد: بار برف منطقه، خورندگی محیط، نیاز به نور طبیعی و کاربری سازه.
در مرغداری، مقاومت در برابر آمونیاک و قابلیت شستوشو مطرح است. در سوله صنعتی، عایقبندی و نورگیری. در منطقه ساحلی، مقاومت در برابر هوای نمکی که ورق فلزی را ظرف چند سال از بین میبرد.
اگر میخواهید هزینه تمامشده UPVC را با گزینههای فلزی بسنجید، مقایسه قیمت ورق ساندویچ پنل با UPVC چارچوب مقایسه را توضیح داده است.

جمعبندی در چهار خط
۱) مساحت تصویر افقی را در ضریب شیب ضرب کنید تا مساحت واقعی به دست آید. ۲) مساحت را بر عرض مفید ورق تقسیم کنید، نه عرض کلی. ۳) اگر اورلپ طولی دارید، آن را هم کم کنید — یا ورق را در طول سفارشی بگیرید. ۴) بین ۵ تا ۱۰ درصد پرت اضافه کنید. در شیبهای متعارف سوله، بند اول تقریباً بیاثر است و بندهای دوم تا چهارم تعیینکنندهاند.
مشاوره فنی رایگان و استعلام قیمت پلی روف
پرسشهای متداول
شیب سقف چقدر متراژ را زیاد میکند؟
کمتر از آنچه تصور میشود. در شیب ۱۰ درصد حدود نیم درصد و در شیب ۲۰ درصد حدود ۲ درصد. تفاوت وقتی محسوس میشود که شیب از ۳۰ درصد بگذرد.
چرا باید عرض مفید را ملاک بگیریم؟
چون بخشی از عرض هر ورق زیر ورق بغلی میرود و پوشش نمیدهد. محاسبه با عرض کلی معمولاً حدود ۱۰ درصد کمبرآورد میکند.
چند درصد پرت در نظر بگیریم؟
برای سقف ساده مستطیلی ۵ درصد، برای سقف با نورگیر، دودکش یا هندسه نامنظم ۱۰ درصد.
ورق در طول سفارشی چه مزیتی دارد؟
اورلپ طولی حذف میشود. یعنی هم متراژ سفارش کمتر میشود و هم تعداد نقاط اتصالی که میتوانند نشتی بدهند.
فاصله پرلین را چطور تعیین کنیم؟
بر اساس ضخامت و پروفیل ورق و بار برف و باد منطقه. محدوده متعارف ۸۰ سانتیمتر تا ۱٫۵ متر است، ولی عدد نهایی باید از محاسبه بار منطقه بیاید.